ทำความรู้จักมัลแวร์ HummingBad จากจีน ประเทศไทยติดอันดับ 9 แล้วมีวิธีกำจัดภัยร้ายนี้อย่างไรบ้าง

ถ้าหากพูดถึงระบบแอนดรอยด์ เชื่อว่าทุกคนคงไม่มีใครไม่รู้จักเนื่องจากเป็นระบบปฏิบัติการที่ถูกใช้กันอย่างแพร่หลายในสมาร์ทโฟนทั่วโลก โดยก็มีการพัฒนามาต่อเนื่อง ซึ่งล่าสุดดำเนินมาถึงเวอร์ชั่น 7.0 แล้วและมีชื่อเรียกขนมหวานแสนอร่อยว่าตังเม (Nougat หรือ นู-กัด) อย่างไรก็ตามเป็นที่รู้กันว่าระบบแอนดรอยด์เป็นแบบเปิด ทำให้สามารถพัฒนารูปแบบต่างๆ ได้อย่างเสรี ทั้งนี้ผู้ใช้ก็ควรพึงระวังไวรัสกับมัลแวร์ที่ปัจจุบันได้เริ่มแพร่หลายและสร้างความเสียหายมากขึ้นจึงโอกาสพาไปทำความรู้จักวัยร้ายอีกหนึ่งตัว "HummingBad" ที่ตอนนี้สร้างความเสียหายแล้วทั่วโลก พร้อมวิธีแก้ไขเมื่อติดภัยร้ายดังกล่าวบนสมาร์ทโฟนคู่ใจของเรา

มัลแวร์ Humming Bad คืออะไร?

สำหรับเจ้ามัลแวร์ตัวนี้จะพบในระบบสมาร์ทโฟนแอนดรอยด์ โดยตอนนี้สร้างความเสียหายไปแล้วทั่วโลก และดีไวซ์ในประเทศไทยก็เช่นกัน ติดดันดับ 9 จากการจับอันดับทั้งหมด 20 ประเทศ (ประเทศจีนอันดับที่ 1) แน่นอนว่าเมื่อเป็นอันดับหนึ่งต้นต่อก็มาจากประเทศดังกล่าว ซึ่งรายงงานนี้ถูกเปิดเผยโดยบริษัทเกี่ยวกับด้านรักษาความปลอดภัยบนโลกไซเบอร์ Check Point Security ให้ข้อมูลว่า....

มัลแวร์ HummingBad เกิดขึ้นจากเหล่าอาชญกรรมไซเบอร์ขนาดใหญ่ ซึ่งมีต้นต่อการระบาดบริษัท "Yingmob" ในเมืองฉงชิง (Chongqing) เมืองใหญ่ทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีนสำหรับการดำเนินธุรกิจของบริษัทนั้นคือ การทำโฆษณาบนอุปกรณ์พกพา ถึงขนาดว่ามีเซิฟเวอร์อยู่ภายในบริษัท ทั้งนี้ก่อนหน้านี้ก็เคยมีข่าวว่า Yingmob ยังเคยเป็นผู้สร้างมัลแวร์ Yispecter บน iOS ด้วย

พฤติการณ์ของมัลแวร์ดังกล่าวคืออะไร และสร้างความเสียหายให้กับเราอย่างไรบ้าง

สำหรับมัลแวร์ดังกล่าว (รวมถึงอีกหลายตัว) มักเกิดขึ้นจากการที่เราเข้าเว็บไซต์สุ่มเสี่ยง หรือว่าอาจพลาดพลั้งกดโฆษณา ติดตั้งโปรแกรม แอปพลิเคชั่น ส่วนเสริมต่างๆ โดยไม่ตั้งใจหรือไม่ตรวจสอบผู้พัฒนาและที่มาให้ถี่ถ้วน และบางคนก็อาจลุ่มหลงด้วยข้อหลอกลวงนานัปการ จากนั้นเมื่อมีมัลแวร์ตัวใดฝังอยู่ก็จะทำการดักจับข้อมูล ติดตั้งแอปพลิเคชั่นโดยอัตโนมัติ หรือกระทำการใดๆ ตามที่ผู้พัฒนาประสงค์ไว้ 

ทว่าในส่วนของ HummingBad ก็มีพฤติการณ์ root เครื่องด้วยตนเอง ทั้งๆ ที่เราไม่ได้กระทำ ด้วยเครื่องมือ "rootkit" และเมื่อทำสำเร็จมัลแวร์จะทำการคลิกโฆษณาทั้งหมดที่อยู่ในเครือข่ายนอกจากนี้ยังดาวน์โหลดแอปพลิเคชั่นที่เกี่ยวข้องโดยอัตโนมัติ และที่สำคัญ ผู้ประสงค์ร้ายก็สามารถควบคุมดีไวซ์ของเราได้อย่างเต็มรูปแบบ (gain full access to a devic.)

อย่างไรก็ตามหากมัลแวร์ดังกล่าว root เครื่องไม่สำเร็จ จะมีความพยายามหลอกลวงผู้ใช้งานด้วยการขออนุญาตต่างๆ ทีละขั้นตอน อาทิเช่น แจ้งว่ามีการอัพเดทของระบบ เป็นต้น

สร้างความเสียหายไปมากน้อยแค่ไหนแล้ว

Check Point Security : ระบุว่าบริษัทดังกล่าว กวาดรายได้ไปไม่ตํ่ากว่า 300,000 ดอลลาร์ หรือประมาณ 10 ล้านบาท / เดือน นอกจากนี้ยังเสริมอีกว่ามีการทำอย่างเป็นขบวนการและจัดโครงสร้างองค์กรอย่างเข้มแข็ง รวมถึงเงินหล่อเลี้ยงที่แข็งแกร่ง เพื่อรับมือกับเหตุการณ์ต่างๆ และมองหาช่องทางใหม่ๆ

ระบบแอนดรอยด์ใดบ้างที่อ่อนแอ เปิดช่องให้มัลแวร์ตัวนี้กระทำการต่างๆ ได้ง่ายขึ้น

ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการติดมัลแวร์ HummingBad ส่วนใหญ่เป็นระบบแอนดรอยด์เวอร์ชั่น KitKat กว่า 50% ตามด้วยอันดับสองเวอร์ชั่น Jelly Bean 40% และ Lollipop 7% สุดท้ายก็ Marshmallow ประมาณ 1% ทั้งนี้ผู้ใช้เองก็ควรตระหนักว่า การใช้สมาร์ทโฟนแอนดรอยด์เวอร์ชั่นใหม่ย่อมปลอดภัยขึ้นกว่าเวอร์ชั่นเก่าๆ (ไม่ได้หมายความว่าปลอดภัยจากการโจมตีทั้งหมด) เพราะในเวอร์ชั่นใหม่มีการอัปเดทความปลอดภัยขึ้น ซึ่งอย่างน้อยก็เป็นเกาะป้องกันได้ดีกว่ารุ่นเก่าๆ นั่นเอง

ช่องทางไหนบ้างที่ติดมัลแวร์ดังกล่าวได้ง่าย

อย่างที่เกริ่นไปข้างต้นว่ามาได้จากทุกทาง แต่พบบ่อยที่สุดคือมาจากแอปพลิเคชั่น ถึงแม้ใน Google Play Store อาจมั่นใจได้ว่าปลอดภัย แต่มีข่าวคราวให้เห็นกันอยู่เสมอว่ามีแอปฯ หลอกอยู่เช่นกัน ดังนั้น หนทางที่ดีสุดของผู้ใช้คือ การตรวจสอบแหล่งที่มาของแอปฯ อย่างถี่ถ้วนและระมัดระวังไม่ไปกดโฆษณาทุกประเภท (มักเห็นในเกม กดดูโฆษณาเพื่อแลกไอเทมหรือชุบชีวิต) รวมถึงการดาวน์โหลดแอปฯ และไฟล์ประเภท .apk ทั้งหลาย (ที่ไม่น่าเชื่อถือ)

ประเด็นสำคัญที่ควรตั้งไว้ ถึงแม้แอปฯ จะมาจากผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ แล้วเราจะมั่นใจหรือรู้ได้อย่างไร เพราะบางทีผู้พัฒนาก็อาจจะไม่รู้ ว่าแอปฯ ของเขาไม่โดนเจาะข้อมูล .....

เมื่อติดมัลแวร์ดังกล่าวแล้ว มีวิธีแก้ไขอย่างไร

เริ่มแรกผู้ใช้งานควรมีสติ หากรู้สึกว่าสมาร์ทโฟนของเรามีอาการแปลกอย่างที่เกริ่นข้างต้น อย่ากด Ok หรือ Yes เริ่มแรกให้ดาวน์โหลดแอปฯ สแกนไวรัส และทำการสแกน หากเจอก็ให้ลบทิ้งซะแต่ถ้าไม่หายเหลืออยู่หนทางเดียวคือ การ Reset Factory หรือรีเซ็ตสมาร์ทโฟน

สุดท้ายขอฝากให้ผู้ใช้งานสมาร์ทโฟนระบบแอนดรอยด์ ในยุคสมัยโลกไซเบอร์ไร้พรมแดน เราควรที่จะต้องศึกษารายละเอียดให้ดีและอ่านข่าวสารอยู่บ่อยครั้ง เพื่อป้องกันและรับมือได้ทันท่วงที และผลประโยชน์ที่ตามมาจากการที่เรามีความรู้คือการใช้งานที่สนุกตามไปด้วย เพราะความอิสระที่ระบบมี

หมายเหตุ : ขอขอบคุณข้อมูลจาก cnet.com, digitaltrends.com, checkpoint.com  

บทความที่เกี่ยวข้อง

• 
  แนวคิดการออกแบบสมาร์ตโฟนที่ตอบโจทย์การใช้งานระยะยาว
• 
  ASUS ROG Flow Z13-KJP การบรรจบกันของฮาร์ดแวร์เกมมิ่งขั้นสุดและวิสัยทัศน์ระดับตำนานของ Hideo Kojima

ติดตามข่าว สยามโฟน.คอม ที่